CAT Projesi sinerji yaratarak güçlenmeyi hedeflemekte

Türkiye'nin çıkar çatışmalarına ayıracak vaktinin olmadığını söyleyen CAT Projesi Tekstil ve Hazır Giyim Sektörü Proje Lideri Aslıhan Kornoşor, iki sektörün aralarındaki çıkar çatışmalarına son vererek, elele vermeleri çağrısında bulunuyor.

Tekstil ve hazır giyim sektörünü yarınlara taşıyacak, küresel rekabette başarılı olmasını sağlayacak reçete yazılıyor. Kısa adı CAT (Competitive Advantage of Turkey. Türkiye'nin Rekabet Avantajları) olan proje kapsamında, Türkiye'nin rekabetçi sektörlerinin belirlenmesi ve bu sektörlerdeki sorunların çözümüne katkıda bulunulması amaçlanmakta.

Özel sektörün ve kamunun gerek bilgi paylaşımı, gerekse uygulama sahasında aksiyon planının içinde yer almasını esas alan proje, Türkiye'nin rekabet avantajlarını geliştirerek, toplumun yaşam standartlarının yükseltilmesini ilke edinmekte. Proje kar amacı gütmeyen Ortadoğu Rekabet Stratejisi Merkezi'nin bilgi birikimi çerçevesinde, merkezi 40'dan fazla ülkede bu alanda başarılı çalışmalar yürütmüş olan Harvard Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Prof. Michael Porter tarafından yönetiliyor.

Doğru Stratejiler

Porter Metodolojisi, dünyanın hem gelişmiş, hem az gelişmiş bölgelerinde 40'ın üzerinde ulusal, eyalet ve bölgesel rekabet gücü projelerine baz oluşturuyor. Bu kapsamda Türkiye'nin küresel rekabette avantajı olduğu saptandı ve üzerinde çalışılan sektörler arasında tekstil ve konfeksiyon, turizm, gıda, seramik, inşaat ve bankacılık belirlendi.

Proje şimdiye kadar Türkiye'de yapılan rekabetçi strateji çalışmalarından farklı olarak 3 temel özelliği ile ön plana çıkıyor. Birincisi projenin araştırma ve uygulama aşamalarının Porter'ın metodolojisinin en güçlü taraflarından biri olan Cluster (küme) modeli çerçevesinde gerçekleştirilmesi, ikincisi projenin kapsamının mikro ölçekte çözümler üretmeye yönelik olması ve sonuncusu ise önerilerin hayata geçirilmesini içeren aksiyon planının hazırlanması ve uygulanması.

CAT Tekstil ve Hazır Giyim Sektörü Proje Lideri Aslıhan S. Kornoşor, projenin araştırma safhasını tamamladıklarını ve şu an sektörden firmalarla görüşerek cluster grubu oluşturma çalışmalarına başladıklarını söyledi. Cluster grubunu ürünün ya da hizmetin üretiminden nihai kullanıcıya ulaştırılmasına kadar emeği geçen tüm özel ve kamu kuruluşlarının, firmaların oluşturacağını söyleyen Kornoşor şu bilgileri verdi:

"Globalleşen dünyamızda önemli bir avantaja sahip olmamız ancak doğru stratejilerle sektörler bazında gelişmiş bir cluster yapısı kurarak sağlanabilir. Tekstil ve hazır giyim sektörünü alırsak, cluster yapısına dahil olabilecek birimleri şöyle sıralayabiliriz: Pamuk üreticisi, tekstilci, hazır giyimci, aksesuarcı, modacı, reklamcı, birlikler, makine üreticileri, devlet, alıcı, perakendeci, bankacı, gümrükçü, ulaşım firmaları, üniversiteler... Bu organizasyonların hepsinin farklı bir rolü ve katkısı var; hepsi tüm bu yapının birer parçası. Nihai ürünün rekabet şansı, tüm bu birimlerin üzerlerine düşen görevi ne kadar iyi yaptıklarına bağlı.

Ortak bir platformda buluşulacak

Amacımız, tüm bu birimleri bir araya getirerek, ortak bir platformda buluşmalarını ve bu toplantılar neticesinde ortaya bir platformda buluşmalarını ve bu toplantılar neticesinde ortaya çıkacak sinerji ile stratejilerin belirlenmesi, uygulanması ve nihai olarak katma değerin yaratılmasını sağlamaya çalışmaktadır.

Peki sektör içinde bu firmalar bir araya gelmiyor mu diyeceksiniz? Geliyorlar, ama bizim bu noktada iki temel farklılığımız var. Birincisi, herkes kendi içinde biraraya geliyor. Tekstilciler tekstilcilerle, hazır giyimciler hazır giyimcilerle makineciler kendi arasında. İkincisi, daha geniş organizasyonlarda ise tartışma ve problemleri belirleme, öneriler kısmına kadar geliniyor. Bizim farklılığımız ise ilk aşamada biz aynı içindekileri değil, cluster içindeki farklı temsilcileri biraraya getirip, aradaki eksiklikleri ve boşlukları görmeye çalışıyoruz. Daha mikro bazda, spesifik bir ürünün üretilmesinde emeği geçen tüm cluster bireylerini biraraya getirmeye çalışıyoruz.

İkinci önemli farklılığımız ise, bu cluster içinde sorunları tespit ettikten sonra getirdiğimiz yaklaşım. Öncelikle sorunları çözmede doğru stratejileri belirlemede uluslar arası bir tecrübe ve önerilerin uygulamaya geçirilmesi için bir aksiyon planının hazırlanması ve bu planın uygulanması."

Cluster modeli dünyanın birçok ülkesinde uygulanmış ve hala birçok ülkede uygulanıyor. şu anda en yeni projeler Portekiz, Kuzey İrlanda, Güney Afrika ve Hindistan'da yürürlükte.

Türkiye'de tekstil ve hazır giyim sektörünün çok geliştiğini ama en büyük olumsuzluğun tekstilciler ile hazırgiyimciler arasındaki çıkar kavgası olduğunu öne süren Kornoşor: "Oysa aradaki ilişkiden doğabilecek sinerji iki grubun da dünya liderliğine soyunmasına yetebilir. Bu iki sektör aralarındaki çıkar kavgasına son vermelidir.

Artık lobi faaliyetlerine ve çıkar çatışmalarına ayıracak vaktimiz yok! Uzak değil 2005 yılında kotaların kaldırılmasıyla tüm bu sektördeki rekabet eden ülkeler hedef pazarlarda eşit şanslara sahip olacaklar. O zaman Çin gibi fiyatta üstünlüğü sağlayabilen ve bunu koruyabilen ülkelerle başa çıkmak zorunda kalacağız. İnsan emeğinin ön planda olduğu bu sektörde ucuz iş gücüne sahip olmak daha da önemli olacak.

Biz şu anda bile bunu sağlayamıyoruz. 2005'te ise karşımızda neredeyse dünyanın yarısı çok düşük ücretlerle bu sektörde çalışıyor olacak. O zaman ne yapacağız? Ücretleri sürekli düşürmeye çalışacak bir çözüm olabilir mi? Çok zor görünüyor. Zorluğun da ötesinde ülke olarak istediğimiz bir şey mi? Diye düşünmek gerekiyor. Bu şekilde devam etmek bizi ülke olarak fakirleşmeye götürür" dedi.

Aslıhan Kornoşor sektörlere önerilerini ise şöyle sıraladı: "Bizim önerimiz kendimizi şimdiden yarınlara hazırlayacak rekabetçi stratejileri oluşturmak. Markaya gelinceye kadar verimliliğimizi arttırmak, ürünlerimize katma değeri oluşturabilecek alt yapıyı kurmak, araştırma-geliştirmeye yatırım yapmak, moda yaratıcısına önem vermek, ülkemizde en iyilerin yetiştirilmesini sağlamak, cluster yapımızı güçlendirmek, bu yapı içindeki birimler arası iletişimi arttırmak ve yeni ekonominin gerektirdiği unsurları cluster yapısına taşımak. 2005 geldiğinde dünya trendlerinde belirleyici konumda olmak için şimdiden çalışmalarımıza başlamamız gerekiyor."